ئاڵۆزییەکانی نێوان مۆسکۆ و کیێڤ زیاتر دەبن

ڕۆژی پێنجشەممە (23ی تەممووزی 2026)، شاهیدی خولێکی نوێی بۆردومانە خوێناوییەکانی نێوان مۆسکۆ و کیێڤ بوو، کە تێیدا لە ئەنجامی گۆڕینەوەی هێرشی ئاسمانی و درۆنی لە چەندین قۆڵی جیاوازدا، لانیکەم 7 کەس لە ناو خاکی ئۆکراینا و ڕووسیا و نیمچە دوورگەی کریمیا گیانیان لەدەستدا و دەیان کەسی دیکەش بریندار بوون، کە زۆربەیان هاوڵاتیی مەدەنی و منداڵن.

ئەم هەڵکشانە مەیدانییە لە کاتێکدایە کە جەنگی ڕووسیا و ئۆکراینا چووەتە پێنجەمین ساڵی خۆیەوە و ئامارەکان نیشانی دەدەن کە ڕێژەی قوربانیانی مەدەنی گەیشتووەتە بەرزترین ئاست لەوەتەی ساڵی 2022وە، لە کاتێکدا کە بەرەکانی جەنگ جۆرێک لە چەقبەستوویی و بنبەستی سەربازییان بەخۆیەوە بینیوە.

لە ناو خاکی ئۆکراینادا، ئۆلیکساندەر هانجا، سەرۆکی ئیدارەی هەرێمی لە ناوچەی دێنیپرۆپێترۆڤسک ڕایگەیاند، هێرشە مووشەکییەکانی ڕووسیا بۆ سەر شاری "باڤلۆگراد" کارەساتێکی مرۆیی لێ کەوتووەتەوە و بووەتە هۆی کوژرانی 3 کەس و برینداربوونی 19 کەسی دیکە، کە یەکێکیان منداڵێکی تەمەن تەنها 2 ساڵە. بەپێی ڕاپۆرتە فەرمییەکان، بۆردومانەکە یەکێک لە کۆمپانیاکانی کەرتی پیشەسازیی خۆراکی پێکاوە و ئاگرێکی گەورەی لە ناو دامەزراوەکەدا بەرپا کردووە، کە تیمەکانی فریاگوزاری بۆ ماوەیەکی درێژ خەریکی کۆنتڕۆڵکردنی بوون.

لە لایەکی دیکەوە، سوپای ئۆکراینا هێرشە درۆنییەکانی بۆ سەر قووڵایی خاکی ڕووسیا و ناوچە داگیرکراوەکان چڕ کردووەتەوە. لە ناوچەی "بیڵگۆرۆد"ی سەر سنووری نێوان هەردوو وڵات، درۆنێکی ئۆکراینی ئۆتۆمبێلێکی پێکا و بەو هۆیەوە پیاوێک کوژرا و یەکێکی دیکەش بە سەختی بریندار بوو. تراژیدیایەکی دیکە لە شاری "ڤۆرۆنێژ" تۆمار کرا، کە نزیکەی 500 کیلۆمەتر لە باشووری مۆسکۆوە دوورە؛ ئەلیکساندەر گوسێڤ، حاکمی شارەکە ڕایگەیاند کە پارچەی درۆنێکی تێکشکاو کەوتووەتە سەر خانوویەک و ئاگری گرتووە، کە تێیدا منداڵێکی تەمەن 3 ساڵ گیانی لەدەستدا و دایک و باوکی منداڵەکەش بە برینی جیاوازەوە ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. هاوکات لە نیمچە دوورگەی کریمیا، کە لە ساڵی 2014وە لە لایەن ڕووسیاوە لکێنراوە، هێرشێکی دیکەی ئۆکراینا بووە هۆی کوژرانی کەسێک و برینداربوونی 4 کەسی دیکە، کە دووانیان منداڵن.

ئەم بارودۆخە ئاڵۆزە مەیدانییە هاوکاتە لەگەڵ پەککەوتنی تەواوەتیی هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ کۆتاییهێنان بەم ململانێیە. چاودێرانی سیاسی ئاماژە بەوە دەکەن کە پڕۆسەی ئاشتی بە سەرپەرشتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە تەواوی وەستاوە، ئەمەش دوای ئەوەی واشنتۆن تەواوی فۆکەسی سیاسی و سەربازیی خۆی لە قەیرانی ئۆکرایناوە گواستووەتەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و شەڕی نێوان ئێران و ئیسرائیل و پاراستنی گەرووی هورمز. لەم نێوەندەدا، مۆسکۆ هێشتا لەسەر مەرجە توندەکانی خۆی بەردەوامە و داوا دەکات کە کیێڤ دەبێت بە فەرمی دەستبەرداری بەشێکی فراوانی خاکەکەی بێت، کە ئەمەش لە لایەن حکومەتی زێلێنسکی و هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەکانییەوە بە تەواوی ڕەت دەکرێتەوە. بەم شێوەیە، ئاسۆی ئاشتی لە ئۆکراینا تەمومژاوییە و مەیدانی جەنگ تەنها شاهیدی قوربانیی زیاتری مەدەنییە.