بەریتانیا پیاوێک بە سێ ساڵ زیندانی سزا دەدات

لە بەریتانیا پیاوێک بەهۆی ئەشکەنجەدان و کۆنترۆڵکردنی هاوژینەکەی سزای سێ ساڵ زیندانیی بەسەردا سەپێنرا.

دین فۆرد، پیاوێکی بەریتانییە کە بۆ ماوەی چەندین مانگ هاوژینەکەی خستبووە ژێر فشارێکی دەروونی و جەستەیی توند و بێوێنەوە، لەلایەن دادگاوە بە تاوانبار ناسێنرا. بەپێی وردەکارییەکانی دۆسیەکە، فۆرد نەک هەر بە شێوەیەکی توندوتیژانە مامەڵەی لەگەڵ قوربانییەکە کردووە، بەڵکو هەوڵیداوە تەواوی ژیانی کۆنترۆڵ بکات و بڕیار بدات کە کێ ببینێت و کێ نەبینێت. ئەم پیاوە تەواوی پارەکانی هاوژینەکەی بۆ بەرژەوەندیی خۆی خەرج کردووە و بەردەوام هەڕەشەی کوشتنی لێ کردووە، بەجۆرێک کە ژنەکە لە ناو ژینگەیەکی پڕ لە ترس و دڵەراوکێدا ژیانی بەسەر بردووە. یەکێک لە دیمەنە هەرە ناخۆشەکانی ئەم دۆسیەیە ئەوە بووە کە فۆرد ڕێگەی نەداوە هاوژینەکەی مۆبایلی هەبێت، و کاتێکیش مۆبایلی کڕیوە، ناچاری کردووە بیفرۆشێت تاوەکو پارەکەی بۆ دانەوەی قەرزی ماددە هۆشبەرەکانی فۆرد بەکار بهێنرێت.

لە ساتی دەستگیرکردنیدا لەلایەن ئەفسەرانی پۆلیسی کێنتەوە، دین فۆرد هەوڵێکی نامۆی دا بۆ ڕاکردن لە دەستی یاسا و لە ناو "سەلاجەیەکدا" خۆی حەشار دا، بەڵام پۆلیس توانی بدۆزێتەوە و دەستگیری بکات. دادگا ناوبراوی بە تاوانبار ناساند لە چەندین دۆسیەی جیاوازدا، لەوانە ئازاردانی جەستەیی، هەڕەشەی کوشتن، و ڕەفتاری کۆنترۆڵکارانە و توندوتیژانە، بەو هۆیەوە سزای 3 ساڵ زیندانیی بۆ بڕییەوە. ئەم سزایە وەک بەشێک لەو سیاسەتە توندەی بەریتانیا دەبینرێت کە دەیەوێت سنوورێک بۆ توندوتیژییە خێزانییەکان دابنێت کە ساڵانە زیانی گەورە بە کۆمەڵگە دەگەیەنن.

وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا لە لێدوانێکدا جەختی کردەوە کە تەواوی هێزی دەوڵەت بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی لە ماوەی دە ساڵی داهاتوودا ڕێژەی توندوتیژی دژی ژنان و کچان بۆ نیوە کەم بکەنەوە. ئەم هەوڵانە لە چوارچێوەی "یاسای رەنیم" (Raneem's Law) دا دێن، کە بڕیارە شارەزایانی تایبەت بە توندوتیژی خێزانی لە ناو ژوورەکانی کۆنترۆڵی فریاکەوتنی 999 جێگیر بکرێن تاوەکو بە خێرایی و وردی وەڵامی پەیوەندییەکان بدەنەوە. هەروەها حکوومەت بڕیاریداوە "فەرمانی پاراستنی توندوتیژی خێزانی" بە شێوەیەکی فراوانتر کارا بکات، تاوەکو پارێزبەندییەکی بەهێزتر و درێژخایەن بۆ قوربانییەکان دابین بکرێت و ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی ئەم جۆرە تاوانانە بکرێت.

ئەم هەڵمەتە نیشتمانییەی بەریتانیا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تاوانە خێزانییەکان و پاراستنی مافی ژنان، هاوکاتە لەگەڵ ئەو گۆڕانکارییە یاسایی و ئەمنییانەی کە ئیدارەی ترەمپ لە واشنتن و چەندین حکوومەتی تری ڕۆژئاوا پەیڕەوی دەکەن بۆ توندکردنەوەی سزا لادێییەکان. جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە "نابێت هیچ کەسێک لە ژێر سایەی ترس و هەڕەشەی توندوتیژی خێزانیدا بژی"، بووەتە بنەمایەکی سەرەکی لە کارنامەی وەزارەتی ناوخۆ، کە ئامانجیانە لە ڕێگەی دەستگیرکردنی سەرپێچیکاران و پەرەپێدانی سیستمە چاودێرییەکان، ژینگەیەکی ئارامتر بۆ هەموو هاووڵاتییان دابین بکەن و متمانە بۆ دامەزراوەکانی جێبەجێکردنی یاسا بگێڕنەوە.