عێراق لە ناو جەرگەی "داستانی توڕەیی"دا

بەرەبەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە (29ی تەممووزی 2026)، هاوکێشەی شەڕی نێوان واشنتۆن و تاران لە ناو خاکی عێراقدا گەیشتە ئاستێکی یەکجار مەترسیدار. لە کاتژمێر 3:00ی بەرەبەیان، فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا زنجیرەیەک بۆردومانی وێرانکەریان بۆ سەر بنکەکانی گروپە چەکدارەکان ئەنجامدا، ئەمەش دوای تەنها چەند کاتژمێرێک لە هەڕەشە کەمەرشکێنەکانی دۆناڵد ترەمپ.

وردەکاری و ئاماری هێرشەکان

هێرشەکان بۆ ماوەی زیاتر لە 120 خولەک بەردەوام بوون و سێ پارێزگای سەرەکییان گرتەوە:

بابل (جورف ئەلسەخەر): گەورەترین کۆگای موشەکی گروپەکان و سەنتەرێکی چاودێریی هەواڵگری بە تەواوی وێران کران.

ئەنبار (قائیم و عەکاشات): هێڵەکانی گواستنەوەی چەک لە نێوان عێراق و سووریا کرانە ئامانجی موشەکی ورد.

دیالە: چەند خاڵێکی مەشقی سەربازی کرانە ئامانج.

ئاماری قوربانییەکان:
بەپێی سەرچاوە پزیشکییەکانی عێراق، تاوەکو ئێستا تەرمی 25 چەکدار گەیشتوونەتە نەخۆشخانەکان و زیاتر لە 45 برینداریش تۆمار کراون، کە باری تەندروستیی بەشێکیان ناجێگیرە.

لێدوانە نوێ و تووندەکانی دۆناڵد ترەمپ

سەرۆک ترەمپ لە کۆشکی سپییەوە پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و تێیدا ستراتیژیی نوێی وڵاتەکەی ڕاگەیاند:

"شێرپەنجەی جیهان": ترەمپ میلیشیاکانی بە شێرپەنجە وەسف کرد و وتی: "ئەم گروپانە شێرپەنجەی جیهانن و کاتی ئەوە هاتووە نەیانێڵین."

ئیدیعای هەماهەنگی: ترەمپ بۆمبێکی سیاسیی لە ناو بەغدا تەقاندەوە کاتێک وتی: "ئەم هێرشانە بە هەماهەنگی و ئاگاداریی حکومەتی عێراق ئەنجام دراون."

هەڕەشە لە تاران: ترەمپ هۆشداری دا کە: "ئەگەر هەر بنکەیەکی ئەمریکا بکرێتە ئامانج، ئێمە ڕاستەوخۆ ناو جەرگەی ئێران بۆردومان دەکەم و لێیان دەگەڕێم با ئەوان تەنها خەریکی قسەکردن بن."

کاردانەوەی بەرپرسانی عێراق (بەغدا لە نێوان ئاگر و ئاسن)

لێدوانەکەی ترەمپ سەبارەت بە "هەماهەنگی"، بووەتە هۆی شڵەژانی ناوەندە سیاسییەکانی عێراق و بەرپرسان بەم شێوەیە هاتنە دەنگ:

سەرۆک وەزیرانی عێراق (عەلی فالح زەیدی)
نووسینگەی زەیدی کە ئێستا لە تورکیایە، ڕاگەیەندراوێکی بەپەلەی بڵاوکردەوە و تێیدا ئیدیعاکەی ترەمپی ڕەتکردەوە: "حکوومەتی عێراق هیچ جۆرە هەماهەنگییەکی سەربازی بۆ لێدانی بنکە نیشتمانییەکان نەکردووە، ئەم هێرشانە پێشێلکارییەکی ڕەهای سەروەریی خاکمانە و عێراق ناکەینە مەیدانی یەکلاکردنەوەی ململانێکان."

فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکان (یەحیا ڕەسول)
گوتەبێژی سەربازی ڕایگەیاند: "ئەم کارە دوژمنکارانەیە هەوڵەکانی حکومەت بۆ ئارامکردنەوەی دۆخەکە پەک دەخات. ئەمریکا بەم هێرشانە جۆرێک لە بێڕێزی بەرامبەر بە سوپای عێراق نیشان دەدات و ئەمە لێکەوتەی مەترسیداری دەبێت."

چوارچێوەی هەماهەنگی (لایەنە شیعەکان)
هادی عامری و قەیس خەزعەلی لە لێدوانی جیادا داوای "دەرکردنی دەستبەجێی هێزەکانی ئەمریکا"یان کرد. ئەوان ڕایانگەیاند: "ئەگەر حکوومەت بێدەنگ بێت لەم کۆمەڵکوژییە، ئەوا وەک شەریکە تاوان ئەژمار دەکرێت. لێدوانەکەی ترەمپ نیشانەی پیلانگێڕییەکی گەورەیە دژی ڕۆڵەکانی ئێمە."

سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان:
سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان داوای دانبەخۆداگرتنی لە هەموو لایەک کرد و ڕایگەیاند: "هەرێمی کوردستان پشتیوانی لە سەروەریی عێراق دەکات و نایەوێت وڵات ببێتە بەشێک لە شەڕی وڵاتانی تر. پێویستە پاراستنی نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان و بنکەکان لە ئەولەویەتدا بن تاوەکو بیانوو نەدرێتە دەست هیچ لایەک بۆ بۆردومانکردن."

چاودێران پێیان وایە ترەمپ بە مەبەست باسی لە "هەماهەنگی لەگەڵ بەغدا" کردووە تاوەکو:

درز بخاتە ناو ماڵی شیعە: حکوومەتەکەی ئەلزەیدی لەبەردەم جەماوەرەکەی و گروپە چەکدارەکاندا وەک "هاوکار" نیشان بدات.

فشار بۆ سەر ئێران: تاران دڵنیا بکاتەوە کە چیتر بەغدا پەناگەیەکی ئارام نییە بۆ بریکارەکانی.

شەرعییەتدان بە هێرشەکان: لەبەردەم کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا وا نیشان بدات کە ئەمریکا بۆ پاراستنی ئاسایشی عێراق کار دەکات.

بەرەبەیانی 29ی تەممووز مێژوویەکی نوێی بۆ عێراق نووسییەوە. ئێستا وڵاتەکە لەبەردەم دوو بژاردەدایە: یان ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسی و سەربازیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ واشنتۆن، یان قبوڵکردنی ئەو هاوکێشە نوێیەی کە ترەمپ دەیەوێت بە ئاگر و ئاسن بیسەپێنێت.