ترەمپ: لەگەڵ ئێران خەریکی گفتوگۆین

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بوونی پەیوەندی و گفتوگۆ لە نێوان واشنتن و تاران پشتڕاست دەکاتەوە، بەڵام دەڵێت تاران هێشتا نەگەیشتووەتە بڕیاری کۆتایی بۆ ڕێککەوتن.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە لێدوانێکی نوێدا بۆ ڕۆژنامەنووسان ڕایگەیاند کە وڵاتەکەی لەگەڵ کۆماری ئیسلامیی ئێران لە پەیوەندیدایە و کەناڵەکانی گفتوگۆ کراوەن، بەڵام ئاماژەی بەوە کرد کە لایەنی ئێرانی هێشتا ئامادەیی تەواوی تێدا نییە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی گشتگیر و واژۆکردنی لێکتێگەیشتنی نوێ. ئەم لێدوانەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لە ژێر کاریگەریی قورسترین گرژیی سەربازی و گەمارۆی دەریایدایە کە واشنتن بەسەر هەموو بەندەرەکانی ئێراندا سەپاندوویەتی.

سەرۆکی ئەمریکا لە واشنتنەوە ڕایگەیاند: "ئێمە و ئەوان (ئێرانییەکان) خەریکی گفتوگۆین، بەڵام پێموانییە ئەوان هێشتا بە تەواوی ئامادە بن بۆ ئەوەی ڕێککەوتنەکە تەواو بکەن." ترەمپ وردەکاریی زیاتری لەسەر شوێن و ئاستی گفتوگۆکان یان ئەو کەناڵە دیپلۆماسییانەی بەکاردەهێنرێن نەخستەڕوو، بەڵام چاوەدێرانی سیاسی ئاماژە بەوە دەکەن کە مەبەستی ترەمپ ئەو گفتوگۆ تەکنیکییانەیە کە وڵاتانی وەک پاکستان، قەتەر و سویسرا نێوەندگیریی تێدا دەکەن و بڕیار بوو لە ناوچەی "بۆرگنبشتۆک" بەڕێوەبچن.

ئەم وەرچەرخانە دیپلۆماسییە دوای یەک هەفتەی تەواو لە ئۆپەراسیۆنی سەربازیی بەردەوام دێت، کە تێیدا فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) 7 شەوی لەسەریەک هێرشی کردە سەر بنکە و کۆگاکانی چەکی ئێران و ژێرخانی وزەی ئەو وڵاتە. ئیدارەی ترەمپ لە لایەکەوە بە فشارێکی سەربازیی بێوێنە و ئامادەباشکردنی 50,000 سەرباز لە ناوچەکەدا هەوڵی لاوازکردنی تاران دەدات، لە لایەکی دیکەشەوە دەرگای گفتوگۆی بە واڵایی هێشتووەتەوە تاوەکو تاران ناچار بە گەڕانەوە بۆ سەر مێزی دانوستان بکات بەو مەرجانەی کە واشنتن دەیانەوێت.

لە بەرامبەردا، تاران تا ئێستا بە گومانەوە دەڕوانێتە لێدوانەکانی ترەمپ. عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، پێشتر واشنتنی بە پێشێلکردنی "بڕگەی 9"ی لێکتێگەیشتننامەکان تۆمەتبار کردبوو، بە تایبەت دوای زیادکردنی هێزەکانی ئەمریکا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. بەرپرسانی ئێران دەڵێن هەتا ئەمریکا کۆتایی بە "دەستدرێژییەکان" و گەمارۆ دەریاییەکان نەهێنێت، ناتوانرێت باس لە ڕێککەوتنێکی واقیعی بکرێت. جیهان ئێستا بە وردی چاودێری ئەوە دەکات کە ئایا ئەم "گفتوگۆیانە" دەبنە هۆی هێورکردنەوەی بەرەکانی جەنگ لە گەرووی هورمز و لوبنان، یان تەنها وەک شەڕێکی دەروونی لە نێوان هەردوو وڵاتدا دەمێننەوە.

ئەم پێشهاتە هاوکاتە لەگەڵ سەردانە مێژووییەکەی ئانتۆنیۆ گووتێرێش، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دیمەشق، کە ئاماژەیە بۆ جووڵەیەکی نێودەوڵەتیی بەرفراوان بۆ ڕێگریکردن لە تەقینەوەی تەواوەتی دۆخی ناوچەکە. شارەزایان دەڵێن "ئامادە نەبوونی تاران" بۆ ڕێککەوتن، لەوانەیە پەیوەندی بە ململانێ ناوخۆییەکانی ئێران و هەوڵەکانی موجتەبا خامنەییەوە هەبێت بۆ سەلماندنی هێزی خۆی لە یەکەم مانگەکانی ڕێبەرایەتیکردنیدا، لە کاتێکدا هێشتا پەیمانی "تۆڵەسەندنەوەی خوێنی باوکی" و "شەهیدانی جەنگ" لە لوتکەی ئەجێنداکانی سوپای پاسداراندایە. ئێستا هەموو چاوەکان لەسەر سویسران تاوەکو بزانرێت ئایا تاران گڵۆپی سەوز بۆ دیپلۆماسییەت هەڵدەکات یان جەنگەکە قۆناغێکی نوێ دەبڕێت.