سپایس ئێکس گەورەترین پڕۆسەی فرۆشتنی پشکەکان لە مێژوودا دەستپێدەکات

کۆمپانیای "سپایس ئێکس"ـی سەر بە ئیلۆن مەسک ئامادەکاری دەکات بۆ ئەنجامدانی گەورەترین هەڵمەتی فرۆشتنی پشکەکان (IPO) لە مێژووی بۆرسەدا بە کۆکردنەوەی 75 ملیار دۆلار، ئەمەش کۆمپانیاکە دەخاتە ڕیزی گەورەترین زلهێزە ئابوورییەکانی جیهان و بەهاکەی بۆ زیاتر لە 1.7 تریلیۆن دۆلار بەرز دەکاتەوە.

بەپێی ئەو بەڵگەنامانەی لەلایەن دەستەی نێوەندگیری و بۆرسەی ئەمریکاوە بڵاوکراونەتەوە، کۆمپانیای "سپایس ئێکس" کە تایبەتە بە بوارەکانی تەکنەلۆژیای فەزا و فڕۆکەوانی، پلانی هەیە زیاتر لە 555 ملیۆن پشک بە نرخی 135 دۆلار بۆ هەر پشکێک بخاتە ڕوو، کە بڕیارە ئەم پڕۆسەیە لە 12ـی حوزەیرانی داهاتوودا دەستپێبکات. ئەم هەنگاوە نوێیەی کۆمپانیاکەی مەسک، ڕیکۆردی گەورەترین پڕۆسەی فرۆشتنی پشکەکان دەشکێنێت کە پێشتر لە ساڵی 2019 لەلایەن کۆمپانیای نەوتی ئارامکۆی سعودییەوە بە کۆکردنەوەی 25.6 ملیار دۆلار تۆمار کرابوو. بەمەش بەهای بازاڕیی "سپایس ئێکس" دەگاتە 1.765 تریلیۆن دۆلار، کە پێگەیەکی بێوێنەی لە تەلاری "وۆڵ ستریت" پێدەبەخشێت و وای لێدەکات لە کۆمپانیای "تێسلا"ـی بەرهەمهێنەری ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان گەورەتر بێت، کە ئەویش خاوەندارێتییەکەی بۆ مەسک دەگەڕێتەوە.

شارەزایانی بواری ئابووری، لە نێویاندا دان ئایڤز لە کۆمپانیای "وێدبوش"، پێشبینی دەکەن کە ئەم پەرەسەندنە تەنها سەرەتایەک بێت بۆ پلانە فراوانەکانی ئیلۆن مەسک و ڕەنگە لە ساڵی 2027دا کۆمپانیای "سپایس ئێکس" و "تێسلا" یەکبگرن. ئامانجی مەسک لەم یەکگرتنە، کۆنترۆڵکردنی بەشێکی گەورەتری سیستەمی ژیریی دەستکرد و دروستکردنی پەیوەندییەکی بەهێزە لە نێوان هەردوو زلهێزە تەکنەلۆژییەکەدا بۆ سەرکردایەتیکردنی شۆڕشی داهاتووی تەکنەلۆژیا. "سپایس ئێکس" لە ئێستادا سەرپەرشتی چەندین پڕۆژەی جیاواز دەکات، وەک ناردنی موشەک بۆ فەزا، تۆڕی ئینتەرنێتی "ستارلینک"، تاقیگەی ژیریی دەستکردی "xAI" و تۆڕی کۆمەڵایەتی "X"، کە هەموو ئەمانە بەشێکن لە خەونی مەسک بۆ گەیشتن بە مانگ و دواتر هەسارەی مەریخ، ئەمەش وایکردووە وەبەرهێنەران بە لێشاو ڕوو لە کڕینی پشکەکانی ئەم کۆمپانیایە بکەن تەنانەت پێش چوونە ناو بازاڕی فەرمیش.

سەرەڕای خستنە ڕووی پشکەکان لە بۆرسەدا، ئیلۆن مەسک هێشتا کۆنترۆڵی ڕەهای کۆمپانیاکەی لەدەستدا دەمێنێتەوە و خاوەنی زیاتر لە 80%ـی مافی بڕیاردان دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی سەروەتی کەسیی ناوبراو سنووری 1 تریلیۆن دۆلار ببەزێنێت. بەڵام ئەم وەبەرهێنانە بێ مەترسی نییە، چونکە کۆمپانیاکە ئاماژەی بە بوونی قەرزێکی زۆر کردووە کە ڕەنگە کاریگەریی نەرێنی لەسەر باری دارایی هەبێت، هەروەها ئەم هەنگاوە وەک تاقیکردنەوەیەکی یەکلاکەرەوە بۆ بازاڕی پشکەکان لە ئەمریکا دەبینرێت، کە ڕەنگە هانی کۆمپانیاکانی تری وەک "ئۆپن ئەی ئای" و "ئەنسرۆپیک" بدات هەمان ڕێگە بگرنە بەر. هەرچەندە حەماسەتێکی زۆر بۆ ئەم پشکە نوێیانە هەیە، بەڵام هەندێک لە شارەزایانی وەک ئادەم سەرخان هۆشداری دەدەن لەوەی زۆرجار ئەم جۆرە کۆمپانیا گەورانە دوای ماوەیەکی کەم لە چوونە ناو بۆرسە، ڕووبەڕووی دابەزینی کتوپڕی نرخی پشکەکانیان دەبنەوە.