واشنتن و تاران، سازان یان ترازان

خولێکی نوێی گفتوگۆکانی لوبنان و ئیسرائیل لە واشنتۆن بەڕێوەدەچێت و ترەمپ هۆشداریی توند دەداتە ئێران

سەرچاوە ئاگادارەکان ڕایانگەیاند، شاندێکی ئەمریکی بە مەبەستی ئەنجامدانی خولێکی نوێی دانوستانەکان لەگەڵ ئێران بەرەو پاکستان بەڕێدەکەون. ئەمە لە کاتێکدایە تاران مەرجی بەشداریکردنی لە هەر گفتوگۆیەکدا بە لابردنی گەمارۆ دەریاییەکانی ئەمریکا بۆ سەر بەندەرەکانی دەبەستێتەوە.

هۆشدارییەکەی ترەمپ بۆ تاران
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند، شاندەکە بەم زووانە بەرەو ئیسلام ئاباد بەڕێدەکەون بۆ دەستپێکردنەوەی ئەو گفتوگۆیانەی ئامانج لێی کۆتاییهێنانە بەو جەنگەی لە ٢٨ی شوباتەوە هەڵگیرساوە. ترەمپ هۆشداریی کۆتایی دایە ئێران و ڕایگەیاند، مۆڵەتی واژۆکردنی ڕێککەوتنەکە تاوەکو "ئێوارەی چوارشەممە بە کاتی واشنتۆن" کۆتایی دێت و ڕەتیشی کردەوە ماوەی ئاگربەست درێژ بکرێتەوە. ترەمپ جەختی کردەوە ئەگەر داواکارییەکانی ئەمریکا جێبەجێ نەکرێن، دامەزراوە هەستیارەکانی ئێران دەکرێنە ئامانج و وتی: "زۆر بۆمب دەتەقێنەوە."

هەڵوێستی ئێران و دۆخی ناوخۆ
لە بەرامبەردا، وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەستبەسەرداگرتنی کەشتییە بارهەڵگرە ئێرانییەکە و گەمارۆدانی بەندەرەکانی وەک "پێشێلکارییەکی ڕوونی ئاگربەست" ناوبرد و ڕایگەیاند، تا ئێستا هیچ بڕیارێکیان بۆ بەشداریکردن لە خولی داهاتووی دانوستانەکان نەداوە.
لە ناو تاراندا، هاووڵاتیان نیگەرانیی قووڵی خۆیان لە دۆخی ئابووری و تێکچوونی بژێوی ژیان دەربڕیوە. سەرەڕای نزیکبوونەوەی کۆتایی ئاگربەست، دەسەڵاتدارانی ئێران فڕۆکەخانەکانی "ئیمام خومەینی" و "میهراباد"یان لە تاران کردەوە.

کەشتیی "توسکا" و تەنگەی هورمز
ترەمپ ڕایگەیاند، هێزە دەریاییەکانی ئەمریکا تەقەیان لە کەشتیی "توسکا"ی ئێرانی کردووە، دوای ئەوەی کەشتییەکە فەرمانی ڕاوەستانی پشتگوێ خستووە. بە وتەی ترەمپ، کەشتییەکی جەنگیی ئەمریکی "فەجوەیەکی لە ژووری بزوێنەری کەشتییەکەدا دروست کردووە" و بە تەواوی ڕایگرتووە و دەستی بەسەردا گرتووە.
ئەم ئاڵۆزییانە وایکردووە هاتوچۆی کەشتییەکان لە تەنگەی هورمز بگاتە ئاستی "سفر" و نرخی نەوت لە بازاڕە جیهانییەکاندا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز ببێتەوە.

کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان
ڕووسیا داوای پاراستنی ئاگربەست و بەردەوامیی هەوڵە دیپلۆماسییەکانی کردووە بۆ ئەوەی دۆخەکە لە کۆنترۆڵ دەرنەچێت. چینیش لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی نێوان "شی جینپینگ" و "محەمەد بن سەلمان"، جەختی لە پێویستی پاراستنی ئاسایشی دەریاوانی لە تەنگەی هورمز کردەوە و نیگەرانی خۆی لە بەکارهێنانی هێز لەلایەن ئەمریکاوە دەربڕی.

بەرەی لوبنان و ئیسرائیل
لە لایەکی دیکەوە، جۆزاف عەون، سەرۆکی لوبنان ڕایگەیاند، ئامانجی دانوستانەکانیان لەگەڵ ئیسرائیل ڕاگرتنی شەڕ و کۆتاییهێنانە بە داگیرکارییەکانی باشوور. هەرچەندە حزبوڵڵا دژایەتی هەر دانوستانێکی ڕاستەوخۆ دەکات و جەخت لە مانەوەی چەکەکەی دەکاتەوە، بەڵام بڕیارە ڕۆژی پێنجشەممە واشنتۆن میوانداری خولێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان لوبنان و ئیسرائیل بکات بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی کۆتایی.