یەکەم پەیماننامەی نێودەوڵەتیی دژ بە ماددە هۆشبەرەکان لە مێژوودا

لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، بازرگانی و بەکارهێنانی تریاک رەخنەی زۆری لێکەوتەوە، چونکە بەکارهێنانی ئەم رووەکە بۆ مەبەستی ناپزیشکی بۆ زۆربەی کۆمەڵگاکان بڵاوبووەوە. لە رووبەڕووبوونەوەی ئەم دۆخەدا، زۆرێک لە سیاسەتمەداران لە وڵاتانی جۆراوجۆر، هەنگاویان ناوە بۆ ئەوەی کۆتایی بەم جۆرە کارانە بهێنن و بازرگانی نایاسایی تریاک نەهێڵن.

یەکەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی تریاک
لە 1909 لە شەنگەهای چین نوێنەرانی 13 وڵات کۆبوونەوە کە بە کۆبوونەوەی نێودەوڵەتی ئەفیون ناسراو بوو. چەند ساڵێک دواتر، یەکەم کۆنفرانسی نێودەوڵەتی لەسەر تریاک لە لاهای لە کانوونی دووەمی 1912 بەڕێوەچوو. 

لە یەکەم پەیماننامەی نێودەوڵەتی کۆنتڕۆڵکردنی ماددە هۆشبەرەکان لە مێژوودا، نوێنەرانی وڵاتانی بانگهێشتکراو بەیاننامەی کۆتاییان واژۆ کرد کە تێیدا بەدواداچوون و کۆنتڕۆڵکردنی هەموو ئەو کەسانە دیاری کراوە کە مۆرفین و کۆکاین و مشتومڕەکانیان بەرهەم دەهێنن و هەناردە دەکەن و هاوردە دەکەن. 

سەرەڕای ئەوەش، ئەم پەیماننامەیە لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەریتانیا، فەڕەنسا، ئەڵمانیا، چین، ئیتاڵیا، ژاپۆن، هۆڵەندا، فارس، پورتوگال، ڕووسیا و سیام (تایلەندی ئێستا) واژۆ کراوە.

لە سەرەتای ساڵی 1915، هەندێک وڵات وەک ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و نەرویج بە فەرمی ئەم پەیماننامەیەیان لەسەر ئاستی ناوخۆ پەسەند کرد بە کۆدکردنی بە ژمارەیەک یاسا. دوای جەنگی جیهانی یەکەم، ئەم پەیماننامەیە بۆ هەموو وڵاتان درێژکرایەوە پاش لکاندنی پەیمانی ڤێرسای.

دووەمین کۆنفرانسی تریاک
لە ساڵی 1925، دووەمین کۆنگرەی تریاک لە جنێڤ لە سویسرا بەسترا. بەم کۆنفرانسە پەیماننامەیەک واژۆ کرا کە لە بنەڕەتدا سیستەمێکی کۆنتڕۆڵکردنی تریاک دابین دەکات کە لەلایەن ئەنجوومەنێکی ناوەندی هەمیشەیی تریاکەوە سەرپەرشتی دەکرێت کە پەیوەندی بە کۆمەڵەی نەتەوەکانەوە هەبێت. 

لە ساڵی 1931، دەسەڵاتی سەرپەرشتیکردنی دەرمان دامەزرا. لە ساڵی 1968، ئەم دەزگایە لەگەڵ بۆردی ناوەندی هەمیشەیی تریاک یەکخرا بۆ دامەزراندنی دەسەڵاتی نێودەوڵەتی کۆنتڕۆڵکردنی ماددە هۆشبەرەکان.

لە کۆنفرانسی ساڵی 1925، میسر بە پشتیوانی ئەفریقای باشوور و ئیتاڵیا، پێشنیاری کرد حەشیش بخرێتە لیستی دەرمانی قەدەغەکراو. 

سەرەڕای ئەوەش، هیندستان و هەندێک وڵاتی دیکە ناڕەزاییان دەربڕی و جەختیان لەسەر بوونی دابونەریت و دابونەریتی کۆمەڵایەتی و ئایینی کردەوە کە پێویستی بە بەکارهێنانی هەندێک جۆری حەشیش هەیە، بەتایبەتی حەشیشە.

لە بەرامبەر ئەم دۆخەدا، ڕێکەوتنێک کرا کە نابێت حەشیش هەناردە بکرێت بۆ ئەو وڵاتانەی کە بەکارهێنانیان قەدەغە کردووە و وڵاتانی هاوردەکەر دەبێت بەڵگەنامە دەربکەن سەبارەت بە بڕی پێویست و پشتڕاستکردنەوەی بەکارهێنانی تەنها بۆ مەبەستی زانستی یان پزیشکی. 

لە لایەکی ترەوە، ئەم چارەسەرە پێویستی بە کۆنتڕۆڵی توند بۆ ڕێگریکردن لە قاچاخچیی نێودەوڵەتی دابین دەکات.