هیندستان یەکەم مووشەکی بە سەرکەوتوویی ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کرد

هیندستان هەنگاوێکی مێژوویی لە بواری پیشەسازیی گەردوونناسی نا و یەکەم مووشەکی ئاسمانی کە لە لایەن کۆمپانیایەکی ناوخۆیی کەرتی تایبەتەوە دروست کراوە، بە سەرکەوتوویی ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان کرد.

کۆمپانیای "سکای ڕووت" (Skyroot Aerospace) کە ناوەندەکەی لە هیندستانە، ڕۆژی شەممە 18ی 7ی 2026، ڕایگەیاند کە مووشەکی "ڤیکرام 1" (Vikram 1) لە ناوەندی ئاسمانیی "سریهاریکۆتا" لە باشووری وڵاتەوە هەڵدراوە. ئەم مووشەکە کە بەرزییەکەی دەگاتە 23 مەتر، کاتژمێر 12:05ی نیوەڕۆ بە کاتی ناوخۆ (06:35 بە کاتی گێرینچ) گەشتی خۆی دەست پێ کرد. تەنها دوای تێپەڕبوونی 15 خولەک، مووشەکەکە توانی بە سەرکەوتوویی بگاتە خولگەی دیاریکراوی خۆی لە بەرزیی 450 کیلۆمەتر لە سەرووی ئاستی ڕووی زەوییەوە، ئەمەش وەک سەرکەوتنێکی تەکنیکیی گەورە بۆ ئەندازیارانی هیندی هەژمار دەکرێت.

مووشەکی "ڤیکرام 1" بە تایبەت بۆ گواستنەوەی مانگە دەستکردە بچووکەکان دیزاین کراوە، کە توانای هەڵگرتنی تاوەکو 350 کیلۆگرام کێشی هەیە بۆ خولگەکانی نزیکی زەوی. لەم یەکەم گەشتە تاقیکارییەدا، مووشەکەکە کۆمەڵێک ئامێر و کەلوپەلی پیشاندەری هەڵگرتبوو کە لە لایەن چەند کۆمپانیایەکی نوێی (Startups) هیندستانەوە دیزاین کرابوون. ئەم هەنگاوە ڕێگە بۆ کۆمپانیاکانی کەرتی تایبەت خۆش دەکات تاوەکو لە داهاتوودا بە تێچوویەکی کەمتر مانگە دەستکردە بازرگانییەکانیان ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان بکەن.

هیندستان خاوەنی خەون و تەماحێکی گەورەیە لە بواری بۆشایی ئاسماندا. لە ماوەی دە ساڵی ڕابردوودا، ئەم وڵاتە توانیویەتی دەستکەوتگەلێک بەدەستبهێنێت کە هاوشانی دەستکەوتی وڵاتە زلهێزەکانی وەک ئەمریکا و ڕووسیایە، بەڵام بە تێچوویەکی یەکجار کەمتر. لە مێژووی گەردوونناسیی هیندستاندا، ناردنی کەشتیی ئاسمانی بۆ خولگەی مەریخ لە ساڵی 2014 و نیشتنەوەی سەرکەوتووی ئامێرێکی گەڕۆک لەسەر ڕووی مانگ لە ساڵی 2023، وەک دوو وێستگەی زێڕین دەبینرێن کە پێگەی ئەم وڵاتەیان لە جیهاندا بەهێزتر کردووە.

ڕێکخراوی توێژینەوەی گەردوونیی هیندستان (ISRO) ئێستا کار لەسەر پڕۆژەی "گاگانیان" دەکات، کە ئامانجیەتی تاوەکو ساڵی 2027 بۆ یەکەمجار ڕواندێکی گەردوونناس بە شێوەیەکی سەربەخۆ بنێرێتە خولگەی زەوی. هاوکات، نارێندرا مۆدی، سەرۆک وەزیرانی هیندستان، ئاسۆیەکی دوورتر بۆ وڵاتەکەی دەبینێت و بە فەرمی ڕایگەیاندووە کە ئامانجی کۆتاییان ئەوەیە تاوەکو ساڵی 2040 یەکەم ڕواندی گەردوونناسی هیندی لەسەر ڕووی مانگ دابەزێنن. شارەزایان پێیان وایە کە سەرکەوتنی مووشەکەکەی کەرتی تایبەت لەمڕۆدا، پاڵنەرێکی بەهێز دەبێت بۆ خێراکردنی ئەم پڕۆژە نیشتمانییە مەزنانە.