جەلادەکەی ئەنفال دادگایی دەکرێت

کەسوکاری ئەنفالکراوان گەیشتنە بەردەم بینای دادگەی ڕەسافە لە شاری بەغدا و بڕیارە پاش کەمێکی دیکە پرۆسەی دادگاییکردنی "عەجاج" کە تۆمەتبارە بە بەشداریکردن لە تاوانەکانی ئەنفال دەستپێبکات.

ئەمڕۆ ژمارەیەکی زۆر لە بنەماڵە و وارسی قوربانیانی ئەنفال لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستانەوە چوونەتە بەغدا، تاوەکو لە نزیکەوە چاودێری دانیشتنی دادگا بکەن. لەم دانیشتنەدا کە بڕیارە لە دادگەی ڕەسافە بەڕێوە بچێت، چەندین بەڵگە و گەواهیدەری نوێ دژی تۆمەتبارەکە دەخرێنە ڕوو، کە دەستی هەبووە لەو تاوانە گەورەیەی دژی گەلی کورد ئەنجام دراوە.

تاوانەکانی ئەنفال لە ساڵی 1988 لەلایەن ڕژێمی پێشووی بەعسەوە دژی گەلی کورد جێبەجێ کران، کە تێیدا زیاتر لە 182,000 کەس بێسەروشوێن کران و سەدان گوند و شارۆچکە وێران کران. دوای ڕووخانی ڕژێم لە ساڵی 2003، دادگاییکردنی بەرپرسانی باڵا و تۆمەتبارانی ئەم دۆسیەیە دەستیپێکرد، کەسوکاری قوربانیانیش بەردەوامن لە هەوڵە یاساییەکانیان بۆ ئەوەی هەموو ئەو کەسانەی تێوەگلاون سزای دادپەروەرانەی خۆیان وەربگرن.

 عەجاج کێ بوو؟
عەجاج جابر شافی العزی، ناسراو بە (عەجاج)، یەکێک بووە لە ئەفسەرە پلەباڵا و کاریگەرەکانی ناو دەزگای هەواڵگری سەربازیی (الاستخبارات العسكرية) لە سەردەمی ڕژێمی بەعسدا.

گرنگترین زانیارییەکان دەربارەی بریتین لە:

ڕۆڵی لە شاڵاوەکانی ئەنفال: عەجاج یەکێک بووە لەو فەرماندە سەربازییانەی کە تۆمەتبارە بە سەرپەرشتیکردنی مەیدانی و جێبەجێکردنی شاڵاوەکانی ئەنفال لە ناوچەکانی گەرمیان و کەرکووک لە ساڵی 1988. بەپێی گەواهی شوێنەوارەکان و کەسوکاری قوربانیان، ناوبراو دەستێکی باڵای هەبووە لە دەستگیرکردن و ڕاگواستنی هەزاران هاووڵاتی کورد بۆ بیابانەکانی خوارووی عێراق.

هەڵاتن و دەستگیرکردن: دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە ساڵی 2003، عەجاج یەکێک بوو لەو کەسانەی کە ناوی لە لیستی داواکراواندا بوو، بەڵام بۆ دەرەوەی عێراق هەڵاتبوو. لەم دواییانەدا لە ڕێگەی پۆلیسی نێودەوڵەتی (ئینتەرپۆل) و هەماهەنگی لەگەڵ هەندێک وڵاتی دراوسێ، دەستگیرکرا و ڕادەستی دەسەڵاتە دادوەرییەکانی عێراق کرایەوە.

گرنگی دادگاییکردنەکەی: بۆ کەسوکاری ئەنفالکراوان، دادگاییکردنی عەجاج گرنگییەکی زۆری هەیە، چونکە ئەو وەک "سندووقێکی ڕەشی" زانیارییەکان دەبینرێت. ئەوان هیوادارن لە ڕێگەی دانپێدانانەکانی ئەوەوە، چارەنووسی گۆڕە بەکۆمەڵەکان و ئازیزە بێسەروشوێنبووەکانیان ئاشکرا ببێت.

ئەمڕۆ لە دادگەی ڕەسافە لە بەغدا، بۆ یەکەمجار ڕووبەڕووی ئەو تۆمەتانە دەبێتەوە کە ئاراستەی کراون، کەسوکاری قوربانیانیش وەک سکاڵاکار لەوێ ئامادەن بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بۆ دادگا و ڕای گشتی ئاشکرا بکەن.