لەگەڵ تێپەڕبوونی زیاتر لە مانگێک بەسەر دەستپێکردنی هێرشە هاوبەشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، گرژییەکان گەیشتوونەتە قۆناغێکی نوێ و مەترسیدار. لە چەند کاتژمێری ڕابردوودا پرسی خستنەخوارەوەی فڕۆکەیەکی جەنگیی ئەمریکی لە ئاسمانی ناوچەکە، بووەتە سەردێڕی میدیا جیهانییەکان و گێژاوێکی گەورەی هەواڵی لە نێوان تاران و واشنتن دروست کردووە.
تاران: فڕۆکەکەمان خستووەتە خوارەوە و بەدوای فڕۆکەوانەکەدا دەگەڕێین
سەرەتای هەواڵەکە لە میدیا فەرمییەکانی ئێرانەوە دەستی پێکرد. ئاژانسی هەواڵی (فارس)ـی نزیک لە سوپای پاسداران ڕایگەیاند، سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی وڵاتەکەیان توانیویەتی فڕۆکەیەکی جەنگیی پێشکەوتووی ئەمریکی لە جۆری (F-35) یان (F-15) بکاتە ئامانج و بیخاتە خوارەوە. بەپێی زانیارییەکانی تاران، هێزە ئەمنییەکان لە ئێستادا لە ناوچەیەکی دیاریکراو خەریکی گەڕانن بەدوای فڕۆکەوانە ئەمریکییەکەدا، کە وا دەردەکەوێت پێش کەوتنەخوارەوەی فڕۆکەکە بە پەڕەشوت خۆی ڕزگار کردبێت. بەرپرسانی ئێران ئەمەیان وەک "سەرکەوتنێکی گەورە" بۆ توانای بەرگریی خۆیان لە دژی هێرشەکانی واشنتن وەسف کرد.
واشنتن: هەواڵەکە دوورە لە ڕاستییەوە
لە بەرامبەردا، وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا (پێنتاگۆن) بە خێرایی هاتە دەنگ و سەرلەبەری هەواڵەکەی ڕەتکردەوە. گوتەبێژی پێنتاگۆن لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند: "هەموو فڕۆکە جەنگییەکانمان کە لە ئەرکدابوون بە سەلامەتی گەڕاونەتەوە بنکەکانیان و هیچ فڕۆکەیەکی ئەمریکی لە ناوچەکەدا تێک نەشکاوە". ئەمریکا ئەم هەواڵانەی تارانی بە "پڕوپاگەندەی جەنگ" ناوبرد کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ورەی ناوخۆیی و شاردنەوەی ئەو زیانانەیە کە لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانییەکان بەر ئێران کەوتوون.
ئەکسیۆس: ئێران ڕاست دەکات و ئەمریکا زانیارییەکان دەشارێتەوە
لەکاتێکدا جیهان لە نێوان دووپاتکردنەوەی تاران و ڕەتکردنەوەی واشنتن دابوو، ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" (Axios)ـی ئەمریکی کە بە سەرچاوە هەواڵگرییە وردەکانی ناسراوە، ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە و ئاڕاستەی ڕووداوەکانی گۆڕی. ئەکسیۆس لە زاری چەند بەرپرسێکی باڵای ئەمریکییەوە کە نەیانویستووە ناویان ئاشکرا بکرێت، جەختی لەوە کردەوە کە ئێران ڕاست دەکات و بەڕاستی فڕۆکەیەکی ئەمریکی خراوەتە خوارەوە.
بەپێی ڕاپۆرتەکەی ئەکسیۆس، واشنتن لەبەر چەند هۆکارێکی ستراتیژی و سیاسی نایەوێت لە ئێستادا دانی پێدا بنێت، لەوانەش بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە بەرزبوونەوەی ورەی هێزە ئێرانییەکان و هەروەها بۆ ئەوەی فشارە نێوخۆییەکان لەسەر ئیدارەی ترامپ زیاد نەکەن، بەتایبەت لەم کاتە هەستیارەی جەنگەکەدا.
ڕەهەندەکانی ئەم ڕووداوە
ئەم پەرەسەندنە سەربازییە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لەناو ئاگری شەڕێکی فراواندایە:
داخستنی گەرووی هورمز: ئێران ماوەی زیاتر لە مانگێکە ئەم ڕێڕەوە گرنگە نێودەوڵەتییەی بە ڕووی کەشتییەکاندا داخستووە، ئەمەش بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی وزە و شڵەژانی بازاڕی جیهانی.
هەڕەشەکانی ترامپ: دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاندووە کە بە کاتێکی کەم دەتوانن گەرووەکە بکەنەوە و دەست بەسەر "سەروەت و سامانی نەوت"ـی ناوچەکەدا بگرن، کە ئەمەش ئاستی گرژییەکانی بۆ لوتکە بردووە. گۆڕانکاری لە سوپای ئەمریکا: دوورخستنەوەی جەنەڕاڵ ڕاندی جۆرج، سوپاسالاری سوپای ئەمریکا لەلایەن وەزیری بەرگرییەوە، ئاماژەیە بۆ بوونی ناکۆکی یان گۆڕانکاریی گەورە لە ستراتیژی سەربازیی ئەمریکا بۆ بەڕێوەبردنی ئەم جەنگە.
خستنەخوارەوەی فڕۆکە ئەمریکییەکە – ئەگەر وەک ئەوە بێت کە ئەکسیۆس باسی دەکات – دەبێتە خاڵێکی وەرچەرخان لە جەنگەکەدا. ئەمە نەک تەنیا هاوسەنگیی هێز لە ئاسماندا دەگۆڕێت، بەڵکو فشارێکی زۆر دەخاتە سەر واشنتن بۆ ئەوەی هێرشەکانی توندتر بکاتەوە، یانیش پەنا بۆ ڕێگەی دیپلۆماسی ببات بۆ ڕزگارکردنی فڕۆکەوانە ئەسیرەکە، کە ئەگەر لە ژیاندا مابێت، دەبێتە بەهێزترین کارتی فشار لە دەستی تاراندا.
کۆمێنت (0)
تا ئێستا هیچ کۆمێنتێک نەکراوە.