کەمکردنەوەی شەکر لە منداڵیدا مەترسیی دڵەڕاوکێ لە تەمەنی گەورەییدا کەمدەکاتەوە

توێژینەوەیەکی نوێی زانکۆی سەری (Surrey) بەریتانی ئاشکرای کرد، کەمکردنەوەی خواردنی شەکر لە قۆناغی دووگیانی و 2 ساڵی یەکەمی تەمەنی منداڵ، کاریگەرییەکی ئەرێنی و درێژخایەنی لەسەر تەندروستیی دەروونی و پێکهاتەی مێشکیان لە قۆناغی گەورەییدا دەبێت.

توێژەران داتای زیاتر لە 45 هەزار کەسیان شیکار کردووە کە لە نێوان ساڵانی 1951 بۆ 1956 لە بەریتانیا لەدایکبوون ئەو سەردەمەی بەریتانیا بەهۆی پاشماوەکانی جەنگی جیهانیی دووەم، سیستەمێکی توندی کەمکردنەوەی بەکارهێنانی شەکری هەبوو. ئەوان بەراوردیان کرد لە نێوان ئەو کەسانەی لەو ماوەیەدا کەمتر شەکر لە خواردنیان هەبووە، لەگەڵ ئەو کەسانەی لە دۆخێکی ئاسایی (بەبێ کەمکردنەوەی شەکر) گەورە بوون.

کەمبوونەوەی دڵەڕاوکێ: دەرکەوت ئەو کەسانەی لە 1000 ڕۆژی سەرەتای تەمەنیان (لە سکی دایکەوە تا 2 ساڵی) کەمتر شەکر لە خۆراکیاندا هەبووە، لە قۆناغی گەورەییدا کەمتر تووشی دڵەڕاوکێ (Anxiety) دەبن. ئەم پەیوەندییە لە خانماندا زیاتر دیار بووە.

گۆڕانکاری لە مێشکدا: بەکارهێنانی ئامێرەکانی وێنەگرتنی مێشک (MRI) دەرخەری ئەوە بووە کە جیاوازیی بەرچاو لە قەبارەی ماددەی خۆڵەمێشی (Grey Matter) لە 11 ناوچەی مێشکدا هەیە، بەتایبەت لەو بەشانەی پەیوەندییان بە مێشکەوە (Cerebellum) هەیە.

گۆڕانی ئارەزووی خۆراکی: ئەو کەسانەی لە سەرەتای تەمەنیانەوە شەکرێکی کەمیان وەرگرتووە، لە تەمەنی گەورەییدا کەمتر ئارەزووی خواردنە شیرینەکان دەکەن، ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت کە خووی خۆراکی لە تەمەنی منداڵییەوە کاریگەریی درێژخایەنی هەیە.

سەرەڕای ئەوەی پەیوەندییەک لە نێوان شەکر و خەمۆکیدا دۆزراوەتەوە، بەڵام توێژەران ئاماژەیان بەوە کردووە کە هۆکارەکانی خەمۆکی ئاڵۆزن و ڕەنگە پەیوەندی بە هۆکاری دیکەی وەک سیستەمی خۆراکیی گەورەییشەوە هەبێت.

دکتۆر هانا ناڤراتیڵۆڤا، سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە دەڵێت: ئەم داتایانە دەرفەتێکی دەگمەنیان بە ئێمە دا تاوەکو تێبگەین چۆن خۆراکی سەرەتای تەمەن کاریگەری لەسەر گەشەی مێشک و تەندروستیی دەروونی دادەنێت.

توێژەران جەخت لەوە دەکەنەوە کە پێویستیان بە لێکۆڵینەوەی زیاترە، بەڵام ئەم ئەنجامانە گرنگیی قۆناغی سەرەتای تەمەن لە ڕێکخستنی تەندروستیی گشتیی مرۆڤدا دووپات دەکەنەوە.