آیا عراق پس از خروج نیروهای ائتلاف، توانایی مقابله با داعش را خواهد داشت؟

پس از تصمیم مبنی بر خروج نیروهای ائتلاف از عراق و کاهش نقش آن‌ها در ماموریت‌های نظامی، از قبیل آموزش ارتش و ارائه مشاوره‌ها، خوانش‌های متفاوتی از وضعیت عراق صورت می‌گیرد؛ از هشدار درباره ایجاد خلاء امنیتی و ظهور مجدد هسته‌های خفته داعش گرفته، تا اطمینان‌بخشی نهادهای نظامی مبنی بر اینکه می‌توانند بدون تکیه بر حمایت‌های خارجی، این مرحله را پشت سر بگذارند.
شایان ذکر است که ائتلاف بین‌المللی علیه داعش در سال ۲۰۱۴ و به درخواست عراق برای مبارزه با این سازمان تشکیل شد؛ زمانی که داعش یک‌سوم خاک عراق را در تصرف داشت. اما در ۱۴ اوت ۲۰۲۳، محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق اعلام کرد که کشورش دیگر نیازی به نیروهای رزمی خارجی ندارد و به سطح پیشرفته‌ای از گفتگوها درباره شیوه روابط و همکاری‌های آینده با ائتلاف بین‌المللی علیه داعش به رهبری ایالات متحده آمریکا رسیده‌اند.
بر اساس گزارش روزنامه «العالم الجدید»، در مرحله پس از پایان ماموریت نظامی ائتلاف در عراق، رابطه بین بغداد و کشورهای عضو ائتلاف بین‌المللی به روابط دوجانبه جهت همکاری با نیروهای امنیتی عراق تغییر خواهد یافت.
در همین رابطه، سرلشکر بازنشسته، جواد دهلکی، در جریان گفتگویی با روزنامه «العالم الجدید» اظهار داشت: «زمانی که ناتو وظیفه آموزش و تمرین نیروهای امنیتی و نظامی را بر عهده گرفت، نقش بزرگی در ارتقای توان آموزشی و توسعه نیروهای ارتش عراق ایفا کرد. همچنین به طور مستمر اطلاعات جاسوسی درباره مکان و تحرکات داعش را در اختیار نیروها قرار می‌داد و علاوه بر آن، نقش مهمی در ارائه خدمات هوایی و پشتیبانی لجستیکی داشت.»
جواد دهلکی درباره پایان ماموریت این نیروها هشدار داده و می‌گوید: «پایان فعالیت‌های ناتو در عراق به معنای پایان دورانی مهم از کمک به عراق برای نابودی گروه‌های مسلح تندرو است. علاوه بر این، خلأی ایجاد می‌شود که هرگز نمی‌توان آن را پر کرد، به‌ویژه اکنون که خطر ظهور مجدد داعش در عراق و شام پدیدار شده و هزاران تن از آن‌ها در مرزهای میان دو کشور حضور دارند.»
به گفته این سرلشکر بازنشسته: «در حال حاضر عراق در حال گذر از مرحله‌ای از خلاء امنیتی است که از چندین جنبه قابل مشاهده است؛ بارزترین آن‌ها نبود اطلاعات هوایی برای شناسایی مکان هسته‌ها، در کنار سایر خدماتی است که ناتو بر روی زمین ارائه می‌داد، مانند تمرینات جنگی، عملیات‌های ویژه نظامی و ارائه پشتیبانی مالی.»
گفتنی است فرماندهی ناتو در عراق از اکتبر ۲۰۱۸ تأسیس شده و تنها به نیروهای محلی مشاوره داده و توانمندی‌های آن‌ها را ارتقا می‌دهند. هدف از این فرماندهی این بود که عراق نهادهای امنیتی پایدار، شفاف و کارآمد بنیاد نهد.