پس از خروج آمریکا چه اتفاقی برای عراق خواهد افتاد؟

موضوع خروج نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا از بغداد و ورود آنها به اربیل، از سوی دیگر، توافق امنیتی بین بغداد و تهران و فشارهای منطقه‌ای و جبهه مقاومت در مورد تصویب لایحه حشد شعبی، وضعیت بغداد. طبق توافق آمریکا و عراق، نیروهای آمریکایی به طور کامل در پایگاه عین الاسد در الانبار، فرودگاه بین‌المللی بغداد و پایگاه ویکتوریا مستقر خواهند شد. علاوه بر مقر فرماندهی عملیات مشترک، آنها در سپتامبر آینده عقب‌نشینی خواهند کرد. به گفته ناظران، این اقدام، نیروهای عراقی را در مواجهه با چالش‌های امنیتی در معرض آزمون جدیدی قرار می‌دهد. علاوه بر این، نیروهای آمریکایی به سمت استقرار جدید در عراق و اقليم کردستان در حرکت هستند. یک مقام ارشد عراقی روز دوشنبه به این روزنامه گفت که برنامه خروج آمریکا با وجود ناآرامی‌ها در منطقه تغییر نکرده است. اما تحولات امنیتی با فشار سیاسی ایالات متحده بر بغداد همزمان شده است، که مهمترین آن مربوط به تلاش‌های پارلمان برای تصویب قانون حشد شعبی، علاوه بر نظارت دقیق بر روابط با تهران، به ویژه پس از امضای توافقنامه امنیتی جدید بین عراق و ایران است. در جریان سفر علی لاریجانی، دبیر کل شورای امنیت ملی ایران به بغداد در یک هفته پیش، بغداد از این توافقنامه دفاع کرد و گفت که این توافقنامه بر اساس منافع عالی عراق است و استقلال آن را تأیید می‌کند. لاریجانی گفت که این توافقنامه بر تعهد دو کشور برای عدم اجازه به دخالت طرف‌های ثالث در امور امنیتی یا ایجاد درگیری بین آنها متمرکز است. ناظران سیاسی می‌گویند که بین خروج و حل و فصل ایالات متحده در منطقه کردستان و توافقنامه امنیتی جدید با تهران، تفاوت وجود دارد. عراق در نقطه حساسی قرار دارد که توسط معادله‌ای بین تعادل منطقه‌ای و منافع ملی اداره می‌شود، به طوری که مشخص نیست در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد. عباس جبوری، کارشناس امور استراتژیک، روز یکشنبه 17 آگوست 2025 در مورد پیامدهای خروج مورد انتظار نیروهای ائتلاف بین‌المللی از عراق که قرار است در ماه سپتامبر انجام شود، هشدار داد. جبوری تأکید کرد که این اقدام در بحبوحه تحولات سریع منطقه، مرحله‌ای حساس است. جبوری به بغداد الیوم گفت: این عقب‌نشینی به معنای خلاء کامل نیست، اما ممکن است قابلیت‌های اطلاعاتی و پشتیبانی هوایی که ائتلاف برای نیروهای عراقی فراهم می‌کند را تضعیف کند. او اضافه می‌کند: عراق امروز بر سر یک دوراهی قرار دارد: یا باید از این عقب‌نشینی برای تقویت حاکمیت خود و اثبات آمادگی نیروهای امنیتی خود استفاده کند، یا با خطر سوءاستفاده توسط بقایای تروریسم و قانون‌شکنان روبرو شود. جبوری گفت، حفظ ثبات داخلی مستلزم کنترل سلاح‌های خارج از حوزه قضایی دولت و همچنین ادغام تصمیمات امنیتی و محافظت از نهادها و مرزهای مهم، به ویژه در مناطقی است که هنوز مسیرهای بالقوه‌ای برای بقایای داعش هستند. جبوری معتقد است که اگر مرحله انتقال به شیوه‌ای سازمان‌یافته و کامل انجام نشود، عقب‌نشینی ائتلاف بین‌المللی خطری جدی ایجاد می‌کند که باعث ایجاد نگرانی و ترس در سطوح سیاسی و مردمی می‌شود. ائتلاف به رهبری ایالات متحده، که شامل نیروهایی از بیش از 80 کشور است، در سال 2014 برای حمایت از عراق در مبارزه با داعش پس از آنکه این گروه کنترل بخش‌های بزرگی از کشور را به دست گرفت، تشکیل شد. با وجود اعلام پیروزی نظامی عراق بر داعش در سال 2017، بقایای این سازمان هنوز در برخی مناطق بیابانی و کوهستانی فعال هستند و بقای ائتلاف را به عامل مهمی در پشتیبانی اطلاعاتی و لجستیکی تبدیل می‌کند. در در این میان، دولت با فشار سیاسی احزاب محلی مواجه است که خواستار خروج کامل نیروهای خارجی به عنوان یک حق حاکمیتی هستند، در حالی که دیگران هشدار می‌دهند که خروج سریع می‌تواند خلأ امنیتی ایجاد کند که می‌تواند توسط گروه‌های افراطی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.