زرادخانه‌های شبه‌نظامیان جان شهروندان عراقی را تهدید می‌کند

انفجاری در داخل یکی از مقرهای حشد شعبی در منطقه جرف النداف در جنوب بغداد رخ داد و سه شبه‌نظامی را کشت و بار دیگر بحث‌ها را در مورد وجود مقرهای گروه‌های مسلح و شبه‌نظامیان و زرادخانه‌های نظامی در شهرها و محله‌های مسکونی افزایش داد. به گفته منابع امنیتی، این انفجار سه‌شنبه شب هنگام انجام وظیفه فنی در داخل یک مقر متعلق به یکی از ادارات حشد شعبی رخ داد. در حالی که علل دقیق حادثه هنوز مشخص نیست، داستان‌ها بین فرضیه انفجار ناگهانی و فرضیه سقوط موشک خارجی متناقض بوده‌اند. حوادث مشابهی در سال‌های اخیر باعث کشته شدن غیرنظامیان شده است، که مهمترین آنها انفجار در شهرک صدر در سال2018 بود که بیش از 100 نفر را کشته و زخمی کرد، به همراه سایر حوادث در دورا، زعفرانیه و نهروان. با وجود وعده‌های مداوم برای کنترل مقرها، ده‌ها مکان و انبار نظامی هنوز در سراسر شهرها پراکنده هستند که برخی متعلق به گروه‌هایی هستند که عضو حشد شعبی هستند و برخی دیگر مستقل. سرتیپ بازنشسته جواد الدهلکی، کارشناس امنیتی و استراتژیک، گفت: انفجار اخیر هنوز مشخص نیست. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که این انفجار ناشی از موشک خارجی یا پهپاد بوده است، در حالی که برخی دیگر می‌گویند که ناشی از مشکل مکانیکی یا ذخیره‌سازی نادرست بوده است.» او گفت: تمایز بین انبارها و مهمات انباشته شده در تعیین مسئولیت قانونی اساسی است؛ زیرا انبارها در محدوده ماده 24 قانون اسلحه قرار می‌گیرند که ذخیره‌سازی مهمات در شهرها را ممنوع می‌کند. اما ذخیره‌سازی سلاح و مهمات در مناطق نظامی جداگانه‌ای است که باید حدود 20 کیلومتر از تجمعات مردمی فاصله داشته باشد. او گفت: به نظر می‌رسد که این انفجار ناشی از مواد منفجره متوسط یا سنگین و احتمالاً مواد بسیار حساس مانند C4 یا TNT بوده است که از دود زیاد و شعله‌های قوی دیده شده در محل مشهود است. او توضیح داد که این حادثه باید درسی برای طرف‌های نظامی باشد تا معیارهای ذخیره‌سازی ایمن را اتخاذ کرده و نظارت اداره مواد منفجره در وزارت کشور را فعال کنند. صدها مقر شبه‌نظامیان مسلح در شهرهای عراق پراکنده هستند؛ این امر همچنان نگرانی‌هایی را در میان ساکنان ایجاد می‌کند، به ویژه اینکه تعدادی از آنها برای حمل سلاح‌های متوسط یا سنگین و مهمات در محله‌های مسکونی شلوغ استفاده می‌شوند که نقض آشکار دستورالعمل‌ها و استانداردهای ایمنی نظامی است. این تهدیدها در بحبوحه نشانه‌های فزاینده حملات اسرائیل به مواضع گروه‌های مسلح در داخل عراق، به ویژه پس از گزارش‌هایی مبنی بر اینکه اسرائیل اهداف خاصی را در خاک عراق برای حمل سلاح یا استفاده از پهپاد پیدا کرده است، رخ می‌دهد. با این حال، یک افسر ارشد در فرماندهی عملیات بغداد تأکید کرد که مقامات امنیتی پس از انتخابات آینده حکمی صادر خواهند کرد که دستور حذف تمام مقرها و انبارهای نظامی در شهرها و مناطق مسکونی را می‌دهد. وی گفت: کمیته مشترکی که بر محل‌های ذخیره‌سازی نظارت دارد، مقدمات ایجاد سازوکار جدیدی را برای توزیع مجدد مقرها طبق معیارهای ایمنی نظامی و تحت نظارت وزارت کشور تکمیل کرده است. این افسر به خبرگزاری ایرام گفت: تصمیمات مورد انتظار، تمام ساختارهای نظامی، از جمله تیپ‌های حشد الشعبی و سایر گروه‌های نظامی را ملزم به رعایت دستورالعمل‌های خاص در مورد ذخیره‌سازی مهمات و سلاح‌ها و جلوگیری از ساخت هرگونه انبار یا زرادخانه در محله‌های مسکونی یا نزدیک جاده‌های عمومی خواهد کرد. او گفت: این پرونده به دقت توسط فرماندهی کل نیروهای مسلح رصد شده است تا از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود. کارشناسان نگرانند که حضور این ستادها در داخل شهر و محله‌های مسکونی در صورت حمله به هر یک از آنها، به عرصه‌های رویارویی آشکار تبدیل شود. این امر می‌تواند باعث تلفات جانی و مالی قابل توجهی شود و دولت را با چالشی امنیتی و سیاسی در رابطه با توانایی‌اش در کنترل گسترش سلاح و اعمال حاکمیت خود بر کل خاک عراق مواجه کند.