كتێبی "وه‌ستـــا ڕه‌جـــه‌ب چه‌كسازی بلیمه‌ت" چاپكرا

پیاوێكی داهێنه‌ر و بلیمه‌ت

كتێبی،"وه‌ستـــا ڕه‌جـــه‌ب چه‌كسازی بلیمه‌ت"  توێژینه‌وه‌ و ئاماده‌كردنی به‌ڕێز (جه‌واد ساڵح نه‌ورۆز)ه‌،  كه‌یه‌كێك له‌ نه‌وه‌كانی وه‌ستا ڕه‌جه‌ب.

 نووسه‌ر ده‌ڵێت: ماندویێتیی ئه‌و ماوه‌ زۆره‌ی له‌گه‌ڵمان كێشا، به‌ "ئۆخه‌یێكی چاپبوونی"، ئاسه‌واریشی نه‌ما كتێبێك، كه‌ دره‌نگوه‌خت نووسرا، پیاوێكی داهێنه‌ر و بلیمه‌ت، كه‌ ده‌بوو زووتر به‌ چه‌ندان شێوه‌ به‌سه‌ركرابایه‌وه‌، بۆ له‌مه‌ودوا به‌نه‌مری و گه‌وره‌یی ده‌چێته‌ نێو كتێبخانه‌ی كورده‌وه‌.

ئه‌م كتێبه‌ ده‌بێته‌ هه‌نگاوی یه‌كه‌می ڕامان و قووڵبوونه‌وه‌ له‌ عه‌قڵ و شاكار و مه‌زنی كاره‌كانی وه‌ستا ڕه‌جه‌ب، له‌ دووسه‌د ساڵی به‌ر له‌ ئێستای كورددا.

نووسه‌ر له‌م كتێبه‌كه‌یدا باس له‌ وه‌ستا ڕه‌جه‌ب، له‌ ساڵی (1815ز)دا كه‌ كارخانه‌یێك له‌ پایته‌ختی میرنشینی سۆران (ڕواندز) داده‌مه‌زرێنێت .

به‌ تێڕامان له‌م پرسیارانه‌وه‌، مه‌زنی و سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ی ئه‌و كارخانه‌یه‌مان، گه‌وره‌تر وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ زه‌ینی ئێمه‌دا هه‌یه‌، ده‌رده‌كه‌وێت. كه‌ ئاخۆ له‌و ڕۆژگاردا به‌و ئامێره‌ سه‌ره‌تاییانه‌وه‌ چۆن توانیویانه‌ وه‌ها كارێك ڕایی بكه‌ن، ئایا:

هه‌ر یه‌ك له‌و كانزایانه‌ی له‌ پێكهاته‌ی تۆپ و چه‌كه‌كاندا به‌كارهاتووه‌، چۆن پارچه‌كراوه‌ و سازكراوه‌؟ هه‌ر كانزایێك چه‌ند پله‌ی گه‌رمیی ویستوه‌، تاكو له‌ دۆخی ڕه‌قی بگۆڕدرێت بۆ دۆخی شلبوونه‌وه‌ و توانه‌وه‌؟

هه‌روه‌ها كووره‌ ئاگره‌كان چۆن هه‌ڵنراون، چ سه‌رچاوه‌یه‌كی سووته‌مه‌نی تێدا به‌كارهێندراوه‌؟ ئه‌و ده‌فره‌ی خراوه‌ته‌ سه‌ر ئاگره‌كه‌ و كانزاكانی تێدا توێنراونه‌ته‌وه‌، له‌ چ مادده‌یێك چێكراوه‌، بۆئه‌وه‌ی به‌رگه‌ی تینی ئاگره‌كه‌ بگرێت؟

ئاخۆ كرێكار و سه‌رپه‌رشته‌كان، چۆن مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ پڕۆسه‌كه‌دا كردووه‌ و به‌رگه‌ی ئه‌و گه‌رمییه‌یان گرتووه‌؟ هه‌روه‌ها چۆن تیمی كنه‌ و پشكنین، كانزاكانیان له‌و ناوچه‌یه‌دا دۆزیوه‌ته‌وه‌ و چۆن ده‌ریان هێناوه‌ و به‌چی مادده‌ و كانزاكانیان ناسیوه‌ته‌وه‌ و له‌یه‌كدیان جوێكردوونه‌ته‌وه‌؟ چۆن قاڵبه‌كان داڕێژراون؟ له‌گه‌ڵ چه‌ندان پرسیاری دی ؟

 شایانی باسه‌ ئه‌م به‌رهه‌مه‌، چواره‌مین كتێبی چاپكراوی "ڕێكخراوی هاوڕێیانی كتێب"ه‌ له‌ رواندز.

كوردستان تیڤی/ كامران حاجی