بادەكا پەترۆل و غازێ و كارتێن فشارێ

دڤێت هەرێم، ڕووسیا هان بدەت كو بوڕییا غازا هەرێمێ د رێكا ڕوژئاڤا ڕا ببەت-پەیمان خواجە

هەرێما كوردستانێ دەڤەرەكا گرنگە د نەخشێ ووزا جیهانیدا ب هەبوونا پەترۆل و غازا سروشتی كو رێژەیا وێ‌ دگەهیتە پتری ٥%ێ‌ ژ پەترولا یەدەكا جیهانێ و، نێزیكی ٣% ژ غازا یەدەكا جیهانێ، هندەك ژێدەرێن نێڤدەوڵەتی یێن جهێ‌ باوەڕیێ‌ دێ داهاتێ بوڕییا غازا هەرێمێ ساڵانە نێزیكی سەد ملیار دۆلاران بیت، ئەڤە ژی دێ كوردستانێ گەهینیت ئاستەكێ‌ بلند و گرنگ د ئابوورییا جیهانێدا. لێ‌ یا هەری گرنگ ئەوە كوو ئەم چاوا دێ‌ سەرەدەریێ‌ د گەڵ ڤێ‌ دەلیڤێ‌ كەین و، دێ چەوا مفای ژ ڤێ دەلیڤێ وەرگریت بۆ بەرەف پێشبرنا ئابووورییا هەرێما كوردستانی؟،

دڤێ ڕەوشێدا ئەم دێ چاوا دێ‌ كەینە كارتەكا فشارێ و چاوا دێ‌ گرەنتییەكا نێڤدەوڵەتی وەرگرین؟. ئەڤە چەند ساڵە هەرێم سەربخوە پەترۆلا خوە دفروشیت و داهاتێ وێ ئێكسەر وەردگریت، سەرەڕای هەبوونا چەندین شاشی و گلەییا، بەلێ حكومەتا هەرێمێ شیایە كومپانیێن هەری مەزنێن جیهانێ ڕابكێشیتە ناڤ خاكا كوردستانێ، نەخاسمە ئەو كۆمپانیایێن سەر ب وەڵاتێن زلهێزێن جیهانێنە و ژ بلی بیاڤێ‌ ئابووری سیاسەتێ‌ ژی دكەن، مینا كۆمپانیێن شیڤڕون و گازپڕوم و رووسنەفت. ئەڤە ژی وێ دگەهینت كو حكومەتا هەرێمێ و كەسایەتییا نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرێ‌ هەرێما كوردستان كو شیایە هەڤسەنگییەكێ پەیدا بكەت و پەیوەندیێن ئابووری دگەڵ چەندین وەڵاتان گرێدەن.

دبیت مە وەكوو پێدڤی دڤێ ڕەوشا نهادا مفا ژێ نە وەرگرتبیت، بەلێ ئەو كاودانەكێ تایبەت بوو و هەمی هووراتیێن وێ دیار و بەرچاڤن، هەڵبەت د پاشە ڕوژێدا دێ مفا و گرنگییا خوە هەبیت ئەگەر ب ژیرانە سەرەدەری دگەل بێت كرن. نەخاسمە پشتی گرێدانا هەڤبەستا دگەڵ ڕووسنەفتا ڕووسی و هەلوێستێ ڕووسیا د كاودانێن ڤێ داویێدا. ئەو رەوشا ڤێ‌ دووماهییێ‌ چێ‌ بووی دڤێت سیاسەتمەدارێن كورد هاندەت كو هزر ل دووبارە ڕێكخستن و داڕشتنا سیاسەت و پەیوەندییێن دیپلۆماسی و ستراتیژیێن خوە بكەن و مینا سەرۆك بارزانی گۆتی "دێ چاڤ خشاندنەكێ د پەیوەندیێن خوە دگەڵ ئەمریكا كەینە ڤە". پشتی كو ئەمریكا نە بتنێ بێ هەلوێست بوو، بەلكی پتر پشتگیری و بێدەنگییەكا نێگەتیڤ هەبوو د كاودانێن ١٦ێ‌ ئۆكتوبەرێ و كاودانێن د دویفدا.

ڕووسیا وەڵاتەكێ زڵهێز و خودان پێگەهەكێ مەزنە د سیاسەتا جیهانیدا و، خودان هێزەكا لەشكەرییە كو هەر وەڵاتەك دڤێت چەندین جاران هزر بكەت بەری ل هەمبەر ڕاوەستیت. ڕووسیا چ جاران دەست ژ هەڤپەیمانێن خوە نەبەردایە و د دژوارترین ڕەوشدا پشتەڤانی لێ كرییە و، باشترین بەڵگە ژی ئەوە كو ڕووسیا ڕێگر بوویە ئەمریكا چ دربێن لەشكەری ل ئێران و كووریا باكوور نەوەشاندین، ئۆ پشتەڤانییا ڤان وەڵاتان كرییە و بەری دەمەكی سیستەمێ s300 یێ دژی مووشەكان دایە ئێرانێ. ئەگەر چ رووسیا پشتەڤانییا كۆمارا كوردستانێ‌ ل مهاباد نەكر، لێ‌ مە كوردان هەر ژ كەڤندا پەیوەندیێن باش دگەڵ ڕووسیا هەبووینە، بەلێ نۆكە ڕەوشەكا دییە و ڕووسیا ژی پێتڤی ب كوردستانێ هەیە وەك پێگەهەك جوگرافی و ئابووری و ستراتیژی یێ گرنك. دڤێت داڕێژەرێن سیاسەتا كوردستانێ یا نوی ب سەرپەرشتییا سەرۆكێ حكومەتێ بەڕێز نێچیرڤان بارزانی هەوڵا گرێدانا ڕێككەفتنەكێ دگەڵ ڕووسیا بدەن و ببیت ئەلتەڕناتیڤێ‌ ئەمریكا بۆ كوردستانێ و، دیار دبیت ژ پێنگاڤێن حكومەتێ كو بەر ب وێ ئاراستێڤە دچن.